Diş ağrısı nasıl geçer? Evde yapabilecekleriniz ve hekime ne zaman gitmeli
Diş ağrısı, muayenehanemizde en sık duyduğumuz şikâyet. Çoğu hasta ağrı başladığında önce evde bir çözüm arıyor, ancak diş ağrısı kendiliğinden geçtiğinde bile altındaki sorun genellikle devam ediyor.
Bu yazıda ağrının en sık nedenlerini, evde güvenle deneyebileceğiniz geçici rahatlama yollarını ve beklemeden hekime başvurmanız gereken durumları anlattık.
Diş ağrısının en sık nedenleri
Ağrının karakteri, kaynağı hakkında önemli bir ipucu verir. Soğuk ve sıcakla artan kısa süreli sızlama ile geceleri şiddetlenen zonklama, birbirinden farklı durumlara işaret eder.
- Çürük: Mine tabakasını geçip dentine ulaşan çürükler, önce tatlı ve soğukla hassasiyet yaratır.
- Diş özünün iltihabı: Çürük ilerleyip sinire ulaştığında ağrı sürekli hale gelir, geceleri ve sıcakla artar.
- Diş eti sorunları: Kanama, kızarıklık ve baskıyla artan hassasiyet çoğunlukla diş eti kaynaklıdır.
- Kırık diş veya dolgu: Çiğnerken belirli bir noktaya gelince oluşan keskin ağrı, kırık ihtimalini düşündürür.
- Apse: Kök ucunda oluşan iltihap, zonklayan ağrıya ek olarak şişlik ve baskı hissi yapar.
- Yirmi yaş dişi: Sürerken çevresindeki diş etinin iltihaplanması, çene arkasında yaygın bir ağrıya yol açar.
- Diş dışı nedenler: Sinüzit, çene eklemi sorunları ve diş sıkma, diş ağrısı gibi hissedilebilir.
Evde güvenle deneyebilecekleriniz
Aşağıdakiler ağrıyı geçici olarak hafifletmeye yardımcı olabilir. Hiçbiri altta yatan sorunu ortadan kaldırmaz, hekime gidene kadar rahat etmenizi sağlar.
- Ilık tuzlu su ile nazikçe gargara yapın. Bölgeyi temizler ve diş eti kaynaklı rahatsızlığı azaltabilir.
- Yanağınıza dışarıdan soğuk kompres uygulayın. Yirmi dakika uygulayıp ara vermek yeterlidir.
- Ağrıyan tarafla çiğnemekten kaçının.
- Dişler arasında yiyecek sıkıştıysa diş ipiyle dikkatlice temizleyin.
- Yatarken başınızı biraz yüksekte tutun. Baş aşağı seviyedeyken bölgeye gelen kan akımı zonklamayı artırabilir.
Yapmamanız gerekenler
Halk arasında yaygın olan bazı yöntemler ağrıyı azaltmadığı gibi dokuya zarar verebilir.
- Ağrı kesici tableti dişin veya diş etinin üzerine koymayın. Temas ettiği dokuda kimyasal yanık oluşturabilir.
- Bölgeye sıcak uygulama yapmayın. İltihap varsa şişliği artırır.
- Diş etine limon, sirke, karbonat gibi maddeleri sürmeyin.
- Kanayan veya şiş bölgeye kürdan gibi sivri cisimlerle müdahale etmeyin.
- Ağrı geçti diye kontrolü ertelemeyin. Ağrının kesilmesi bazen sinirin canlılığını yitirdiği anlamına gelir ve sorun sessizce ilerler.
Aynı gün hekime başvurmanız gereken durumlar
Aşağıdaki belirtilerden biri varsa randevu beklemeden başvurmanız gerekir. Bu tablolar yayılma eğilimindeki bir iltihabı gösterebilir.
- Yüzde, çenede veya göz altında şişlik
- Ateş ve halsizlik ile birlikte olan diş ağrısı
- Ağzınızı açmakta zorlanma
- Yutkunurken zorlanma veya nefes almada rahatsızlık
- Darbe sonrası kırılan, yerinden oynayan ya da yerinden çıkan diş
- Ağrı kesiciye rağmen geçmeyen, uykudan uyandıran şiddetli ağrı
Muayenede ne yapıyoruz
Önce ağrının ne zaman başladığını, neyle arttığını ve nasıl bir his olduğunu dinliyoruz. Bu bilgiler tanıyı belirgin biçimde hızlandırır.
Ardından ağız içi muayene ve gerekli görüntülemelerle dişin, kökün ve çevresindeki kemiğin durumunu değerlendiriyoruz. Ağrının kaynağı netleştikten sonra seçenekleri ve her birinin ne anlama geldiğini anlatıyoruz.
Tedaviye başlamadan önce planı birlikte gözden geçiriyoruz. Ne yapılacağını bilerek başlamak, süreci çoğu hasta için belirgin biçimde rahatlatıyor.
Sık sorulanlar
Diş ağrısı kendiliğinden geçer mi?
Ağrı geçici olarak kesilebilir, ancak nedeni ortadan kalkmadıkça sorun devam eder. Çürük veya iltihap kaynaklı ağrılarda ağrının durması bazen diş sinirinin canlılığını yitirdiğine işaret eder ve bu durumda tedavi ihtiyacı ortadan kalkmaz, aksine artar.
Gece diş ağrısı neden artıyor?
Uzanınca baş bölgesine gelen kan akımı artar ve iltihaplı dokudaki basınç hissi belirginleşir. Ayrıca gün içindeki uyaranlar azaldığı için ağrı daha çok fark edilir. Başı biraz yüksekte tutmak rahatlama sağlayabilir.
Ağrı kesici kullanmam sakıncalı mı?
Ağrı kesici kullanımı hekiminizin ya da eczacınızın önerisiyle olmalıdır. Mevcut hastalıklarınız ve kullandığınız ilaçlar seçimi etkiler. Tableti dişin üzerine koymak ise her durumda zararlıdır.
Diş ağrısıyla yüzümde şişlik varsa ne yapmalıyım?
Şişlik, iltihabın çevre dokulara yayıldığını gösterebilir. Bu durumda randevu beklemeden aynı gün diş hekimine başvurun. Ateş, ağzı açamama veya yutma güçlüğü eşlik ediyorsa vakit kaybetmeyin.